Helaas kunnen we niet echt tips geven wat betreft duurzame vliegvakanties. Ja, een directe vlucht is beter dan een met een tussenlanding. En ja, charters zijn per passagier minder belastend dan lijnvluchten en er worden mooie biofuel programma’s ontwikkeld door enkele luchtvaartmaatschappijen.

Maar desondanks kan je geen echte eco-reis maken met het vliegtuig – de milieu-impact is en blijft enorm. Een paar feitjes op een rij:

  • De luchtvaart is verantwoordelijk voor ongeveer 2% van de wereldwijde CO2 emissies. Het totale klimaateffect is echter veel groter, door de emissie van NOx, wolkvorming en roet uitstoot. De inschatting is dat vliegen ongeveer 5% bijdraagt aan de door mensen veroorzaakte opwarming van de aarde.
  • Vliegtuigen stoten grote hoeveelheden fijnstof uit. “Als een Boeing 747 van de KLM opstijgt, komen daar maar liefst een miljard fijnstofdeeltjes uit. En dat is net zoveel als een miljoen vrachtwagens produceren die langs uw huis rijden.”  Blootstelling aan hoge hoeveelheden fijnstof voor lange periodes veroorzaakt blijvende gezondheidsklachten.
  • Ondanks deze feiten blijft de luchtvaartsector groeien met gemiddeld 3 tot 5% per jaar. Naar verwachting zullen er zonder maatregelen in 2100 negen keer zo veel kilometers gevlogen worden. Wanneer we in 2050 naar een CO2 daling van circa 90% toe moeten. Het bijzondere aan de situatie is dat de luchtvaartsector buiten de klimaatafspraken van Parijs is gehouden. De sector bepaalt zelf zijn CO2 doelstellingen.

Bron: www.eerlijkovervliegen.nl

Misschien denk je nu wel:

Maar vliegen is sneller

Ja, met het vliegtuig ben je bijna altijd sneller dan met de bus of de trein. Maar naar bestemmingen dichtbij – zoals Berlijn of Parijs – wint de trein het van het vliegtuig. Echter, ook wat verder weg hoeft het vaak niet veel te schelen.

In dit filmpje houden 2 mannen uit London een wedstrijd om het eerst op ski-vakantie in de Alpen aan te komen. Een reist met de trein, de andere met het vliegtuig.

Een close finish, maar de treinreis was wel een stuk meer ontspannen!

Vliegen is goedkoper, hoe kan dat?

Vluchten zijn ontzettend goedkoop geworden de laatste jaren. Wil je met de trein naar Parijs, Berlijn of Barcelona, dan ben je vaak meer kwijt dan met het vliegtuig. Terwijl vliegen eigenlijk ontzettend veel kost: de toestellen, het onderhoud, de veiligheid, het personeel,… Hoe kan je dan voor 30 euro naar Lissabon?

Vliegen is alleen zo goedkoop vanwege marktverstorende subsidies en belastingvoordelen. Bart de Koning heeft hier een helder artikel over geschreven: “Vliegen is goedkoop en dat is onhoudbaar”.  En in de prijs zit uiteraard niet de vervuiling van vliegen.

Wie kan dit veranderen? Uiteraard kan de overheid veel doen door  belasting te heffen; of de bedrijven zelf door middel van de werkelijke prijs te rekenen (inclusief alle negatieve externe effecten). Maar ook als burger kan je een verschil maken door minder het vliegtuig te nemen.

En als je jezelf een beetje wegwijs maakt in de wereld van de internationale trein- en busreizen, dan kom je er achter dat je ook op die manier vrij goedkoop kunt reizen. Zie de Duurzame Reisgids

Vliegen wordt toch steeds duurzamer?

Jammer genoeg is er (nog) geen technische oplossing voor groenere luchtvaart. Ondanks de verbeteringen in de efficiëntie van vliegtuigen – denk aan lichtere vliegtuigen en efficiëntere motoren – zal vliegen vervuilend blijven. Dit geldt zowel op korte als middellange termijn.  Het is zelfs zo dat het effect van de verbeterde milieuprestaties van nieuwe vliegtuigen keer op keer teniet wordt gedaan doordat steeds meer mensen steeds vaker gaan vliegen.

Wel zijn er een toenemend aantal vluchten met biodiesel in de brandstofmix. Biokerosine is een mengsel van gewone kerosine en biomateriaal; en zijn tot 80% minder vervuilend dan traditionele brandstof. Echter, biobrandstoffen gebruiken te veel ruimte; de hoeveelheid gewassen die nodig zijn om vluchten op biokerosine te laten vliegen is enorm. Bijvoorbeeld, om alle vluchten in Europa op biokerosine te laten vliegen, heb je op dit moment twee derde van alle landbouwgrond in Europa nodig om de gewassen te telen.

Elektrisch vliegen dan? Ja, elektrische vliegtuigen bestaan reeds, al zijn het kleine modellen (twee- tot vierzitters) en blijven ze slechts een uur in de lucht. Kijk zeker deze mooie Tegenlicht documentaire  over elektrisch vliegen en de huidige stand van zaken. De batterij technologie moet 10 tot 15 keer beter dan de huidige standaard, opdat elektrisch vliegen mogelijk wordt voor de commerciële luchtvaart. Nog geen korte termijn oplossing voor je vliegvakantie dus.

Conclusie

Vliegen is vaak praktisch en goedkoop. Maar het is ook erg slecht voor het milieu. Hoewel er wordt gewerkt aan technologische oplossingen, zullen deze naar alle waarschijnlijkheid te laat komen of te weinig verbetering leveren om binnen het CO2 budget van de luchtvaart te blijven. Gelukkig bestaan er alternatieven die wel milieuvriendelijk zijn, met name de trein en de bus.

Maar ik kan mijn CO2-uitstoot toch compenseren? Dit artikel vertelt meer. 

CO2 compensatie - heeft dat zin?

Als je dan toch besluit te gaan vliegen, compenseer dan je CO2-uitstoot met een betrouwbaar programma. Maar op grote schaal is het geen oplossing. Onze aarde is te klein voor al die extra bomen.

Lees meer