We reizen steeds meer. Nederlanders gaan gemiddeld drie keer per jaar op vakantie, waarvan de helft naar het buitenland. Vooral ver reizen heeft een grote invloed op het milieu. Ter vergelijking: als je stopt met vlees eten dan levert dat circa 800 kg CO2-reductie per jaar op. Als je vervolgens één keer naar  Barcelona vliegt, dan doe je die besparing gelijk weer teniet.

Ons reisgedrag verstoort het milieu

Geen enkele sector is zo afhankelijk van een mooi en ongeschonden milieu als het toerisme. Toch is vaak het toerisme is net een bedreiging voor de natuur. Toerisme kan namelijk leiden tot:

  • Verandering in landschappen en biodiversiteit, door de aanleg van toeristische accomodaties, infrastructuur en skipistes
  • Toenemende waterschaarste in kwetsbare gebieden, door overmatig watergebruik door toeristen
  • Grote mate van afvalproductie
  • Luchtvervuiling en fijnstof, door transport richting bestemming

Maar toerisme heeft met name effect op klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen, en deze is ook het lastigst te herstellen.

Het CO2 probleem

In 2014 is de aarde al reeds opgewarmd met 0,85 graden in vergelijking met het pre-industriële tijdperk. In het klimaatakkoord van Parijs is afgesproken dat we de opwarming moeten beperken tot ruim onder de 2 graden en liefst zelfs tot 1,5 graad.

Ondanks internationale akkoorden stoten we elk jaar meer CO2 uit. De ontwikkelde landen zijn de grootste vervuilers. Zo stoot een gemiddelde Amerikaan 20 ton per jaar uit,  een Nederlander 12 ton en een Indiër slechts 1,5 ton. Gemiddeld stoten we op aarde 4 ton CO2 per persoon per jaar uit, terwijl de wereld naar schatting 2,5 ton CO2 per persoon kan opnemen. Maar er komen steeds meer mensen bij op aarde. Naarmate de wereldbevolking groeit, zal het veilige cijfer dalen tot 1 of 1,5 ton per persoon per jaar.

Toerisme veroorzaakt circa 5% van de totale CO2 emissies ter wereld. De prijsdalingen hebben ertoe geleid dat steeds meer mensen op vakantie gaan met het vliegtuig naar een verder gelegen bestemming. Dergelijke trends hebben ertoe geleid dat de uitstoot van toerisme nog sneller is toegenomen dan die van internationale toeristen. En met name vliegen is een echte boosdoener, met gemiddeld 95% meer CO2-uitstoot dan een treinreis. Sommige wetenschappers beweren dat als dit zo doorgaat, de toeristische sector het volledige veilige “carbon budget”  van de planeet zal verbruiken over 40 jaar.

Uitleg: je voetafdruk of footprint

Als je leest over milieubelasting dan kom je vaak het begrip “voetafdruk” of “footprint” tegen.  Maar wat betekent dit nu eigenlijk?

Ecologische voetafdruk: je kunt meten hoeveel ruimte nodig is voor de productie van de hulpbronnen die we gebruiken. Het bevat dus allerlei typen natuurgebruik en afvalstromen, inclusief je CO2-uitstoot. Je ecologische footprint meet in aantal hectaren hoeveel ruimte nodig zoud zijn als iedereen in de wereld zou leven als jij. Bij een eerlijke verdeling is per persoon wereldwijd 1,7 hectare beschikbaar. Wereldwijd gebruiken we nu gemiddeld 2,6 hectare per persoon, en in Nederland 6,3 hectare.

CO2 voetafdrukdeze voetafdruk meet alleen de hoeveelheid broeikasgassen waarvoor je verantwoordelijk bent. Het wordt gemeten in ton CO2-equivalenten. Een ton CO2 zegt op zich niet zoveel, maar als we weten hoeveel we per persoon mogen uitstoten om klimaatneutraal te leven (1,5 tot 2,5 ton), dan is het een handige maatstaf. Je CO2-voetafdruk wordt ook wel je klimaatimpact genoemd. Overal waar bij de uitstoot wordt gesproken over CO2, worden CO2 equivalenten bedoeld.

Omdat klimaatverandering door uitstoot van broeikasgassen verreweg de grootste milieuschade oplevert van je reis, focust Eco-Reizen zich met name op de CO2 voetafdruk of CO2-uitstoot.

Gemiddelde CO2 voetafdruk per Nederlander

Hoe verhoudt de uitstoot van je reis zich nu met je algehele CO2 voetafdruk?

Elke Nederlander is gemiddeld verantwoordelijk voor 12 ton CO2-uitstoot per jaar. Dat is een gemiddelde, dus jouw CO2-uitstoot kan behoorlijk afwijken. Onderstaande grafiek toont de bronnen van die uitstoot. De 2 ton CO2 van vervoer bestaat gemiddeld uit 1,5 ton door de auto en 0,5 ton door vliegverkeer. Als je ver vliegt dan is dat getal voor jou veel hoger.

Een vakantie in het buitenland doet al snel je CO2-uitstoot de pan uit rijzen. Met een retourtje Bali stoot je ongeveer 3 ton CO2 uit. Maak je een luxe cruise dan stoot je circa 2,5 ton CO2 uit, bovenop het gemiddelde van 12 ton. En wist  je dat quads en jetski’s tot vijf keer zoveel CO2 uitstoten als een gemiddelde auto? Tijd voor duurzaam reizen dus.

Duurzaam op reis

Gelukkig zijn er manieren om een vakantie te plannen met een kleine invloed op het milieu. Als je weet waar de impact zit, kan je daar ook actie op ondernemen. Gemiddeld gesproken, zit de milieubelasting in de volgende zaken:

  • Het transport van en naar de bestemming is verantwoordelijk voor 50 tot 70% van de CO2-uitstoot tijdens een vakantie. Vooral als je ver met het vliegtuig gaat is je impact groot.
  • Accommodatie heeft ook een impact, goed voor ongeveer 30% van de totale uitstoot. Deze milieu belasting is het gevolg van energie- en waterverbruik, en het genereerde afval.
  • Je activiteiten ter plaatse veroorzaken de resterende milieubelasting.

Rekenvoorbeeld

We zetten een paar vakanties voor je op een rij, aan de hand van de handige tool van MilieuCentraal “Klimaatwijs op vakantie“. Uitgaande van een vakantie van 2 weken, voor 2 personen, genereer je deze CO2-uitstoot (in kilogram):

Zelf aan de slag?

Wil je graag de voetafdruk van je eigen vakantie berekenen? Dit kan via deze 2 websites:

/ Bereken je ecologische voetafdruk

Met de vakantievoetafdruk tool van Hogeschool Breda kan je eenvoudig de ecologische voetafdruk van je vakantie berekenen. Het is een erg gedetailleerde tool, die je in staat stelt zowat elk land te selecteren, als het seizoen waarin je reist en de activiteit die je ter plekke wilt ondernemen. En alle milieu-aspecten worden dus meegenomen in deze rekenmethode.
Hogeschool Breda – Vakantievoetafdruk

/ Bereken je CO2 voetafdruk

MilieuCentraal heeft een handige tool ontwikkeld om de klimaatimpact van je vakantie te berekenen, en advies te geven wat je kan doen om je uitstoot te verlagen. Ook geven ze een paar mooie voorbeelden om het verschil tussen vakanties te illustreren.
Milieucentraal – Klimaatwijs op vakantie

CO2 compensatie - heeft dat zin?

Als je dan toch besluit te gaan vliegen, compenseer dan je CO2-uitstoot met een betrouwbaar programma. Maar op grote schaal is het geen oplossing. Onze aarde is te klein voor al die extra bomen.

Lees meer

Bereken hier jouw jaarlijkse CO2-uitstoot.

Met deze Engelstalige calculator kun je jouw jaarlijkse CO2-uitstoot berekenen, niet alleen van je vliegreizen, maar van al jouw activiteiten. Dat geeft natuurlijk een completer en eerlijker beeld van jouw zogenaamde ‘voetafdruk’ of ‘carbon footprint’. Alleen de impact van jouw vliegreizen berekenen? Klik dan in boven in de calculator direct op de TAB ‘Flights’