Miles that Matter: met de trein naar Maleisië

Miles that Matter: met de trein naar Maleisië

Reisverhalen

Door Martine de Zoeten

Max en ik zijn allebei wereldverbeteraars. Tijdens onze studie Global Challenges aan de Leiden University College hebben we over veel verschillende global challenges geleerd, maar er is er één die ons het meest raakt: namelijk dat we maar één aarde hebben en hier dus zorgvuldig en duurzaam mee om moeten leren gaan.

Om deze challenge aan te pakken wilden we uit onze Nederlandse bubbel. Ik wou in West-Australië leren van inheemse volkeren: hoe ervaren zij klimaatverandering en wat zien zij als oplossing? En Max plande een studie-uitwisseling in Maleisië, om daar de impact van klimaatverandering op het regenwoud en de oceaan te bestuderen.

Plannen van de reis

Maar naar deze bestemmingen vliegen voelde gek, eens je weet hoe groot de impact van een vliegreis is. Het begon met een gek idee: kunnen we er niet op een duurzamere manier, met de trein heen? Misschien niet naar Australië, maar toch ten minste tot in Maleisië?

We kenden de Trans-Siberia Express, die je van Moskou naar Beijing brengt. En we wisten dat China een goed treinnetwerk heeft. En dan ben je bij wijze van spreken al bijna in Maleisië… Na een goede analyse van de wereldkaart kwamen we er achter dat het inderdaad mogelijk was. Via de Routeplanner Rome2Rio ontdekten we dat je via Moskou en Kazachstan naar China, Thailand en Laos kan reizen om vervolgens eindbestemming Kuala Lumpur te bereiken. 13.000 km in totaal, met een geschatte reistijd van 1,5 maand.

Crowdfunding “Miles that Matter

Om deze reis mogelijk te maken besloten we fondsen te werven via crowdfunding. Onze “Miles that Matter” campagne was geboren. Via de crowdfunding konden we onze reis financieel mogelijk maken. Niet de treintickets zelf zijn duur (een vliegticket kost meer dan al je treintickets samen), maar je bent wel ruim een maand aan het reizen waardoor je uiteindelijk meer geld uitgeeft.

Maar belangrijker: met de crowdfunding wilden we de wereld wakker schudden en laten zien hoe je kan reizen met minder CO2 en meer avontuur. Veel mensen staan namelijk niet stil bij de impact van vliegen. Konden we sommige mensen misschien zelfs inspireren om voor een volgende reis een duurzamer en avontuurlijk alternatief te kiezen?

En dat wakker schudden is gelukt! De campagne bleek een erg goede manier te zijn om veel mensen te bereiken: ons verhaal is meermaals in de media gekomen, we hebben 116 crowdfunding supporters gevonden, een facebook groep opgericht met meer dan 1300 volgers en een pre-departure party georganiseerd. In deze periode zijn we met ontzettend veel mensen het gesprek over duurzaam reizen aangegaan. Het mooie is dat we zelfs sommige van deze geplante zaadjes hebben zien uitkomen. Zo heeft een studente in de organisatie van de klasreis naar Berlijn door onze campagne voor de bus i.p.v. het vliegtuig gekozen.

De reis

Onze reis duurde ongeveer 1.5 maand, met in totaal 20 reisdagen. We hebben niet voor de populaire Trans-Siberia route gekozen om naar China te reizen, maar hebben besloten de Zijderoute via Kazachstan te volgen. Aangezien we in januari zouden reizen, zou het echte Siberië in Rusland en Mongolië bizar koud zijn geweest. Kazachstan was iets aangenamer, hoewel de temperaturen daar ook regelmatig de -30 bereikten.

Onze route: Den Haag>Berlijn>Moskou>Kazachstan>China>Laos>Thailand>Kuala Lumpur

Van den Haag naar Moskou

We vertrokken op 30 december 2017 vanuit Nederland met de ICE naar Berlijn.

Ons vertrek

Daar begon het echte avontuur. Op 1 januari stapten we namelijk op een 23-uur durende treinreis die ons door Polen, Wit-Rusland naar Rusland bracht. We ontdekten al snel een van de redenen waarom bepaalde medereizigers met de trein naar Moskou reisden: je kan ontzettend veel spullen meenemen. Onze Russische medereizigers hadden tassen vol Playmobil meegenomen, wat zowat de hele coupé vulde waardoor wij letterlijk op onze eigen tassen moesten zitten.

Onze visums werden op een wel heel bijzonder moment gecontroleerd: om 3 uur ‘s nachts, bij de grens in Minsk. Daarna weer doorslapen…

Via de Zijderoute naar China

Na 2 dagen Moskou reisden we door naar Astana, de hoofdstad van Kazachstan. Deze reis van 3,105 km duurde 3 dagen en nachten. We vertrokken om 11h ‘s avonds vanuit Moskou op dag 1, en kwamen in Astana aan op dag 4 in de ochtend. Het bijzondere van zulke lange treinreizen is dat je in die paar dagen een band opbouwt met je medereizigers, ook al spreek je niet dezelfde taal (de meeste mensen spraken nauwelijks Engels). Wat ontzettend goed werkte om te communiceren was het wereldkaartje dat we hadden meegenomen, waarop we onze reis konden aanwijzen aan medepassagiers.

In Moskou was het koud, in Astana al helemaal: -25 graden Celsius. In de winter valt er zoveel sneeuw in de stad dat mensen dag en nacht in de weer zijn om sneeuw te scheppen. En het ijs op de bevroren rivieren was toen wij er waren zo dik dat er zelfs auto-races op werden gereden.

De stad was niet bepaald wat we hadden verwacht: overal lichtjes, hoge moderne torens en winkelcentra met heuse tropische zwembaden. Supermodern dus. Bij naderhand niet zo verbazingwekkend, want de stad is net zo jong als ikzelf en slechts sinds 20 jaar de hoofdstad. Alles was nieuw en nog volop in ontwikkeling.

treinrestaurant_in_kazachstani_stijl
Treinrestaurant in Kasachstani stijl
In Astana
In Astana

Vervolgens reisden we verder naar Turpan, een kleine Westelijke Chinese stad in de buurt van Urumqi. Op 1,5 dag legden we zo 1,400 km af. Er waren tijdens onze reis strenge (grens) controles vanwege onrust onder de lokale bevolking. Tijdens een van die controles is onder andere onze reisgids Lonely Planet ingenomen (een illegaal boek, want op de kaart van China staat Taiwan niet vermeld). Ook koste het ons een flinke dag om aan lokaal geld en een treinticket te komen… Ironisch genoeg moesten we naar het vliegveld om een werkende ATM te vinden.

Turpan is al eeuwenlang een hotspot op de Zijderoute. Een plek waar mensen uit verschillende culturen goederen, kennis en verhalen uitwisselden. De stad is omgeven door ongerepte woestijngebieden en felgekleurde bergen. Overal waar je kijkt zie je moskeeën, ezelkarren en bazaars. Maar je vindt er ook moderne skyscrapers, een bijzonder contrast. We hebben vooral genoten van het delen van verhalen met onze lokale hosts in deze fascinerende plaats.

In de woestijn bij Turpan
In de woestijn bij Turpan

Reizen in China

Na een week in Turpan reisden we in 24h door naar Xi’an, het Oostelijke eindpunt van de Zuideroute. De stad is er ook een van contrasten. Zo is het het hart van het begin van de Chinese beschaving. De Qin-dynastie, de eerste dynastie die China verenigde, had vlakbij zijn hoofdstad. We hebben er het graf van keizer Qin Shi Huangdi met het bijbehorende Terracottaleger bezichtigd. Het leger bestaat uit ongeveer 8000 generaals, legerofficieren, soldaten, boogschutters en paarden. De beelden waren hol en van klei gemaakt, geschilderd in heldere kleuren. De beelden moeten na de opgraving als puzzelstukjes in elkaar worden gezet.

 

Maar het is ook een erg moderne stad, helaas met de bijhorende luchtvervuiling. Daarom is het dragen van een masker hier normaal. Het viel ons op dat er wel een algemeen bewustzijn over de oorzaak is, in tegenstelling tot Astana, waar mensen het wijten aan het gebrek aan wind.

Smog_in_China
Smog in China

China heeft het meeste indruk op me gemaakt. Het is enerzijds een moeilijk land (facebook is verboden, strenge grenscontroles, etc.), maar het heeft het ook een enorme cultuur en is ontzettend divers. We hebben er erg leuk contact gehad met de lokale bevolking. En omdat we met de trein reisden, kwamen we langs plekken waar ze nauwelijks toeristen zagen wat tot hele leuke reacties leidde.

Het land is ook in transitie, en dat merk je. Enerzijds is er een grote mate van luchtvervuiling met kolencentrales aan de randen van de steden. Anderzijds zie je overal elektrische scooters, grote zonnepaneelvelden en een groeiend bewustzijn rond duurzaamheid.

Dit kregen we ook te horen bij de Netherlands Business Support Office in Chengdu (onze volgende tussenstop in China), waar we gingen praten over de duurzaamheid in de regio en de rol van bedrijven hierin. Vanaf het kantoor op de 22ste verdieping zag je hoe de stad in een dikke laag smog hing. Maar we kregen wel te horen dat klanten steeds meer waarde hechten aan dit thema en ook de overheid voert de druk op. Zo rijden er in de stad alleen nog maar elektrische scooters en is het slechts een kwestie van tijd voordat ook auto’s elektrisch moeten zijn.

Met de trein door Zuid-Oost Azië

Onze laatste stop in China was Kumming, wat we na een treinreis van circa 21h bereikten. Vanaf daar reisden we door naar Zuid-Oost Azië. In Kumming is de hogesnelheidslijn nog niet voltooid, daarom moesten we met de bus vanuit China, door Laos, naar Thailand. En dat hadden we geweten ook. Ruim 30 uur door een ruig bergachtig en begroeid landschap met meer bochten dan ik aankon. Maar de rit gaf wel prachtige uitzichten over de beboste bergen!

Nachttrein_naar_Maleisie
Nachttrein naar Kuala Lumpur

Vanaf Bangkok in Thailand namen we de nachttrein naar onze eindbestemming om onze laatste 1500 km te overbruggen. Na 40 dagen, 13.000 kilometer over land, heel veel treinen en een aantal bussen en tuk-tuks kwamen we zo om 9 februari aan in Kuala Lumpur.

Van Maleisië naar Australië

Maar daar hield mijn reis nog nog niet op. Max bleef wel in Maleisië voor zijn studie-uitwisseling, maar ik moest verder richting Australië. En dat kan helaas niet duurzaam. Ik heb nog een aantal opties overwogen, waaronder meereizen met een vrachtschip. Maar omdat het vrij duur is en ik het laatste stuk alleen reisde, heb ik het vliegtuig van Kuala Lumpur naar Perth genomen.

En ik was niet de enige. Jeetje, wat veel vliegtuigen zijn er op dit traject! The Australians love to fly…

Vliegen_Australiers
Australiërs love to fly…


En dit merk ik ook sterk sinds ik hier ben en verhalen deel over mijn treinreis. Australiërs zijn namelijk erg gewend om te vliegen, en de discussie over vliegen vindt nauwelijks plaats. Een groot deel van de bevolking vliegt regelmatig naar Europa of Azië om familie te bezoeken. Maar ook: het land is zo groot dat je makkelijk 5 uur rijdt naar het volgende kleine stadje. Andere grote steden liggen op 1 tot 4 uur vliegafstand. Veel families zijn dus over het hele land verspreid en vliegen regelmatig om toch bij elkaar te kunnen zijn.

Terugblik

Het was een reis van tegenstellingen, maar vooral veel avontuur en ontdekken! Lange, mooie treinritten door Siberië, de woestijn en het regenwoud. Heel veel spicy eten, -30 graden tot +30 graden, sneeuwstormen en hittegolven. We hebben plekken bezocht waar nauwelijks andere toeristen komen, de verschillende culturen intens ervaren en vooral genoten van al die diversiteit.

Ik zou deze reis aanraden voor iedereen die op zoek is naar een portie avontuur en cultuur, en voldoende tijd heeft. Elk land heeft haar eigen taal, cultuur, munteenheid, gerechten en gewoontes. Deze veelzijdigheid maakte onze reis ontzettend interessant, maar dit vele switchen moet je wel aanspreken.

Het treinnetwerk in Azië (en vooral in China) is uitgebreid. Treinreizen kan dus goed, en vooral in China wordt de HSL in snel tempo aangebouwd. Met de trein reizen is vooral populair onder de lokale bevolking: treinen zijn namelijk goedkoop, vliegvelden liggen ver weg, en in de trein kan je (ontzettend) veel spullen meenemen. Het is dus een erg fijne manier om met de lokale bevolking in contact te komen.

Ondertussen maken wij ons alvast klaar voor ons volgende treinavontuur: we reizen namelijk ook terug met de trein, deze keer via de Trans-Siberia Route! We houden verslag van onze reis bij op https://www.facebook.com/8525milesthatmatter/

 

Note: Martine is in juni 2018 verkozen tot Duurzame Jonge 100 vanwege het Miles that Matter project. “Van een crowdfund campagne, tot het organiseren van een pre-departure event over duurzaam reizen, van het in de trein hobbelen, tot een ambassadeur er ongegeneerd op wijzen dat Shell toch echt niet onder de categorie duurzame bedrijven valt. Martine is een leider die lead by example en wijkt voor geen koning of minister van haar principes. Juist omdat Martine een beetje een achter de schermen held is, spreekt ze een groep jongeren aan die zich zeer door haar geïnspireerd voelen.”” http://dj100.nl/martine-de-zoeten/

Tips

Treinreis
  • In het organiseren van onze reis hebben ook we veel gehad aan Seat61, die uitgebreide informatie geeft over zowel de Trans-Siberia express en de Zijderoute, de 2 opties om richting Azië te reizen met de trein.
  • De meeste treinen rijden niet dagelijks, maar bijvoorbeeld om de dag of 2 keer per week. Hou daar rekening mee in het plannen van je reis. Ook hier geeft Seat61 goede informatie over.
  • Rome2Rio is een fijne routeplanner en hebben we gebruikt in de voorbereiding. Toen we Amsterdam – Kuala Lumpur opzochten via deze routeplanner Rome2Rio kregen we enkel vliegsuggesties. Maar de sub-trajecten gaven wel goede resultaten voor reizen met de trein! Wees dus creatief met het opsplitsen van je route als je bij een verre bestemming enkel vluchtopties te zien krijgt.
  • De reis tot en met Moskou hadden we vooraf geboekt. Vanaf dan hebben we onze reizen steeds in het aankomststation geregeld, want dat bood meer flexibiliteit.
  • Begin op tijd met je visa aanvraag. Wij hadden voor Belarus, Rusland en China een toeristen visum nodig. In andere landen krijg je deze gemakkelijk bij de grensovergang. Neem voor elke aanvraag tenminste 2 weken de tijd en volg de aanwijzingen van de website van het betreffende consulaat nauwkeurig op.
Reizen in Azië
  • Lees je in op de landen waar je doorheen reist, dan begrijp je nog beter wat je ziet. Boeken van reizigers als Jelle Brandt Corstius (‘Rusland voor gevorderden’) vonden wij geweldig voor op de e-reader onderweg.
  • Een waardevolle les: haal van tevoren al wat buitenlands geld voor het geval je in het nieuwe land niet gelijk een werkende pinautomaat vindt.
  • Als vegetariër, leer hoe je ‘geen vlees’ zegt in elke taal. Vaak wordt de vertaling van ‘vegetariër’ niet begrepen, dus “geen vlees” is duidelijker.
  • Wij hebben goed moeten nadenken over wat we meenamen op onze reis. Het probleem was namelijk: “Wat neem je mee als je maandenlang weg bent met temperatuurvariaties van min 30 tot plus 30 graden?” Wij hebben dit opgelost door één set kleren (en bergschoenen) aan te schaffen voor de extreme koude, en voor de rest laagjes zomerkleding over elkaar aan te trekken.
Nuttige apps in China
  • Download apps die in China werken. Google apps (dus misschien zelfs je wekker!) werken niet in China.
  • We hebben veel gebruik gemaakt van Pleco: Chinese tekens natekenen en vertalen.
  • Gebruik Opera VPN (of een andere VPN-app) zodat je je social media accounts kan gebruiken in China.
  • Wij hebben gebruik gemaakt van Maps.me in plaats van Google maps.
Met de trein naar en door Noord-Spanje: steden en natuur

Met de trein naar en door Noord-Spanje: steden en natuur

Reisverhalen

Door Piet Heijdanus.

Wij zijn een stel van rond de 70 en we wilden eens een keer zonder auto op vakantie naar Spanje. We zijn eerder met de auto naar het buitenland op vakantie geweest, maar wij rijden niet graag grote afstanden. Fietsen is te ver, vliegen is voor ons geen optie. Los van de klimaataspecten vinden we het hele gedoe rond een vliegreis helemaal geen vakantiegevoel geven. Het werd dus een treinreis naar Noord-Spanje.

Plannen en boeken met de Treinreiswinkel

Met behulp van de Treinreiswinkel in Leiden hebben we onze reis georganiseerd. Ons startpunt was een bestaande treinreis naar Noord-Spanje, die we heel fijn hebben kunnen aanpassen aan onze wensen.

De bestaande reis voor Noord-Spanje start met een treinreis met de Thalys en TGV tot Hendaye aan de Spaanse grens. Vanaf daar ga je met stoptreinen in dagetappes naar Santiago de Compostela. Terug reis je met de Spaanse TGV weer richting Burgos en naar de Franse grens. Je verblijft dan steeds maar één nacht in een hotel en de volgende dag ga je direct weer verder.

Wij vonden het prettiger minstens twee nachten op een plaats te blijven en zo wat meer rust in te bouwen. Wij wilden ook liever wat natuur zien dan helemaal naar Santiago de Compostela te reizen. En we wilden graag naar Picos de Europa, een bijzonder mooie bergketen in Noord-Spanje. Zo gezegd, zo gedaan.

Spaanse trein

De Treinreiswinkel heeft de reserveringen voor de hogesnelheidstreinen gemaakt en de vertrektijden van de lokale stoptreinen keurig voor ons op papier gezet. Ook hebben ze bijna alle hotels geselecteerd en gereserveerd. De hotels worden geselecteerd op basis van hun afstand van het station (en bijvoorbeeld niet op basis van duurzaamheid). Het is erg namelijk erg prettig dat je na een (lange) reisdag zo vanuit het station het hotel in loopt. De looproutes van station naar hotel waren bijgevoegd.

Met de trein naar en door Spanje

Wij vonden het voordeel van reizen met de trein dat we veel meer in contact kwamen met de lokale bevolking dan wanneer we met de auto reizen.

Over het algemeen verliepen de treinreizen vlot en snel. Op onze heenreis zijn we ‘s ochtends om negen uur vertrokken uit Rotterdam en ‘s avonds om 8 uur kwamen we aan in ons hotel in San Sebastian. Wel was onze overstap in Parijs lastig in verband met een versperring van een deel van de metrolijn. Met een taxi haalden we op het nippertje de TGV naar het Zuiden. In Spanje zaten we per reisdag zo’n drie uur in de stoptrein, wat voor ons goed te doen was. Dit gaf niet het gevoel dat we alleen maar in de trein zaten.

Het meest bijzondere moment beleefden we toen we ‘s morgens vroeg met de trein langs de uitlopers van de Picos slingerden met wisselende uitzichten, nevels en kleuren van de rotsen, en dat in een TGV met een snelheid van hooguit 30 km per uur.

Treinreizen (met de stoptrein) in Spanje zijn trouwens niet de snelste manier van vervoer, maar wel zeer goedkoop én mooi met veel wisselende uitzichten op prachtige bergketens. Er zijn op de meeste trajecten ook busverbindingen die sneller zijn dan de stoptreinen.

Wanneer je op de televisie een programma ziet als Rail-Away dan zie je steeds treinen van boven af door het landschap rijden. Het beeld van zelf in een trein zitten en van de grond af de omgeving aan je voorbij zien glijden is wel heel iets anders. Je bent veel meer in het landschap en je hebt contact met de omgeving.

Uitzicht-op-strand

 

San Sebastian

Onze mooiste ervaringen

We zijn met name blij dat we het uitstapje naar de Picos de Europa hebben ingelast. Het is werkelijk een prachtig gebied. Fuente Dé bestaat uit twee hotels en het begin van een kabelbaan. ‘s-Zomers is het hier heel druk, maar in het voorseizoen waren er gelukkig geen drommen mensen. Met de kabelbaan zijn we naar de sneeuw gegaan, maar het was geen goed weer om ver te wandelen. We hebben vooral genoten van de rust en de prachtige uitzichten.

We vonden Bilbao, Santander en San Sebastian en Oviedo de meest bijzondere steden. Het Guggenheim museum in Bilboa was indrukwekkend om zijn architectuur, maar eerlijk gezegd hebben we meer genoten van een kleiner, lokaal museum in Oviedo. In Oviedo was het ook heel gezellig. Zo kwamen we er terecht tussen de kinderen die hun eerste communie deden. Bilbao is een gezellige stad, niet zo toeristisch als Burgos en ook met veel mensen op straat. In Santander hebben we prachtig gewandeld op het Peninsula de Magdalena.

En dan niet te vergeten: het eten. Heerlijk zijn de kleine Pintxos hapjes (een soort kleine broodjes met van alles en nog wat erop, vergelijkbaar met sommige soorten tapas). Je kunt ze aan elke bar verkrijgen. Het eten is niet duur vergeleken met Nederlandse prijzen. In de meeste restaurants waren vegetarische menu’s mogelijk. Het Spaans is soms een belemmering om een keuze uit het (vegetarische) menu te kunnen maken. Een Spaans gidsje is dus wel aan te bevelen.

Pintxos

De tegenvallers

De stad Burgos viel ons tegen. Daar waren we op onze laatste reisdagen. Het viel ons op dat men de Camino-pelgrims daar een beetje moe was. Het krijgt trekjes van een uit de hand gelopen cultus.

Wat ik me ook onvoldoende gerealiseerd had, is dat Engels als voertaal (ook in de stoptrein) niet overal soepel liep. Voor een volgende reis in Spanje zouden we op zijn minst een korte cursus Spaans volgen.

De hotels waren van redelijke kwaliteit en het ontbijt was over het algemeen heel verzorgd. Toch voelen wij ons in een hotel al snel in een strak schema gedwongen. Wij zijn nu eenmaal niet echt mensen om lang in een hotel te logeren.

Picos de Europa

Terugblik

Nu we terugkijken op deze bijzondere reis, gaan we deze trip wellicht nog een keer doen, maar dan met een extra verblijf van een week in een appartement. Dan kunnen we wat meer rust inbouwen en zelf koken. We zijn dan vrijer dan in een hotel. Kortom we houden een positief gevoel over aan deze manier van reizen. De toegevoegde waarde van niet zelf in de auto te reizen vonden we prettig.

Tips

  • Bouw voldoende tijd in om ergens te verblijven; elke dag weer verder (zoals de standaard reis is) vonden wij te weinig rust en vakantiegevoel geven.
  • Voor onze reis naar Frankrijk zouden we de volgende keer kiezen voor eerste klas vanwege de extra beenruimte en comfort. We vonden de tweede klas wel erg krap. De Spaanse sneltreinen zijn ruimer, dus daar hoef je geen eerste klas te kiezen.
  • Er wordt nog steeds weinig Engels gesproken; zorg voor een basiscursus Spaans of in elk geval een goede taalgids. Ook handig in restaurants en winkels.
  • Als je Spanje erg ver vindt in één ruk, onderbreek je reis dan onderweg een paar dagen.
  • Als je zelf je reis plant, gebruik dan een goede reisplanner, zoals Rome2Rio; deze geeft alle mogelijkheden, dus ook duurzame varianten.
Wandelen in de Franse Cévennes: actief de rust opzoeken

Wandelen in de Franse Cévennes: actief de rust opzoeken

Reisverhalen

door Michiel en Verena

De Cévennes

De Cévennes zijn een deel van het Centraal Massief in zuid Frankrijk. Het is een middelhoog gebergte, tussen de 500 en 1500 m hoog, veelal begroeid met kastanjes, brem, eiken en lavendel. Het is opgenomen op de UNESCO werelderfgoedlijst. Een groot deel ervan vormt het Parc national des Cévennes. Het is het enige bewoonde, maar dunbevolkte nationale park met vooral kleine oude dorpjes (hameaus). Met ongeveer 2700 kilometer aan afwisselende wandelpaden en de vele verstilde dorpjes is het een wandelgebied pur sang.

Kaart Cevennes

Cevennes (Frankrijk)

De heenreis.

We reisden er per trein naartoe omdat we niet zo ver met de auto wilden rijden en omdat dit de enige bestemming was. Dat betekende heel wat overstappen: twee keer in Nederland voor we in de Thalys naar Parijs zaten. In Parijs moesten we van het Gare du Nord naar het Gare de Lyon, wat altijd een onrustige bedoening is. Vervolgens reden we met de TGV naar Nîmes, waar we overstapten op een lokale trein naar Genolhac. Toen was het nog een taxirit van een half uur naar onze B&B (of in het Frans ‘chambre d’hôtes’) La Source de Castagnols. Al met al is het een lange reisdag.

Naderhand hoorden we dat je ook veel eenvoudiger met de trein naar deze bestemming kunt reizen. Er zijn TGV’s vanuit Brussel-Zuid/Midi die om Parijs heen, rechtstreeks naar het Zuiden rijden. Vanuit Amsterdam, Schiphol of Rotterdam hoef je dan maar twee keer over te stappen (in Brussel en in Nîmes). In de zomermaanden rijdt er ook één keer per week een Thalys rechtstreeks vanuit Amsterdam naar Valence in minder dan 6 uur, waarna je in 2,5 uur verder kan reizen tot Genolhac.

Onze B&B en haar gastvrijheid.

Wij waren met nog circa tien anderen te gast in La Source de Castagnols bij Vialas (zie foto), een oude boerderij, gebouwd en uitgebreid tussen 1300 en 1684. Deze lokatie hebben we via een reisbureau geboekt. Na de nodige op- en neergangen is deze boerderij 12 jaar geleden als ruïne overgenomen door Henk Jan en Marjoleine Spruyt. We vonden het indrukwekkend hoe zij dit in de afgelopen jaren hebben gerestaureerd. Met respect voor het oude en met toevoeging van creatieve en speelse oplossingen zowel buiten als binnen. Er mag weinig in een nationaal park, maar tegelijk moet er het nodige gebeuren om aan de wensen van gasten van nu tegemoet te komen. Dat is prima gelukt.

vue_generale_la_source_de_castagnols

Wij kozen ervoor om ook bij hen te eten. We hadden zowel ontbijt als diner, en namen ook een lunchpakket mee voor tijdens onze wandelingen. Voor het diner dronken we met hen en de andere gasten (in ons geval Duitsers, Zwitsers en Belgen) een aperitief. Voor alle speciale dieetwensen werden oplossingen gevonden. Er is een bistro op ongeveer een kilometer afstand, maar daar zijn wij niet geweest; dat was trouwens een stevige helling op/af.

Wandelen in de Cevennes: onze ervaringen

Het is een echt wandelgebied. Behalve dat de omgeving heel mooi is, genoten wij ook van de stilte. Zeker zonder auto ben je hier ver van alles verwijderd. Daardoor kom je ook niet in de verleiding om snel naar een stadje te gaan om te winkelen of rond te kijken. Het is echt een plek waar je tot rust komt. Er is wel een gehucht op loopafstand, maar daar is niet veel te beleven.

Voorafgaand aan de wandeling kregen we van Henk Jan desgewenst anti-verdwaaltips en kaartenmateriaal. En eenmaal dreigden we te verdwalen; toen kon hij ons op ons verzoek telefonisch bijsturen. De wandelingen eisten soms wel wat klauterwerk, maar dat vonden wij geen enkel probleem.

Verena op boomstammen Wandelen in de Cevennen: Michiel op wandeltocht

De terugreis.

Bij de start van onze terugreis bleek het station van Genolhac stevig op slot te zitten. Er werd weer gestaakt (NB in Frankrijk zijn er in de periode april – juli 2018 stakingen door de spoorwegsector – https://www.nsinternational.nl/nl/stakingen-sncf). En dat terwijl de informatie was dat de treinen zouden rijden. Het hele treintraject met aansluitend de TGV en Thalys dreigde te ontsporen. Gelukkig zorgde onze gastvrouw Marjoleine er zelf voor dat we op tijd in Alès kwamen en vervolgens de aansluiting naar Nîmes bereikten. Zorgzaamheid tot na het vertrek. We reisden met nog warmere gevoelens naar huis.

Hoe eco was het nou?

We zijn nogal allergisch voor bedrijven die luidruchtig vertellen hoe eco ze zijn. Hier werd er nauwelijks over gesproken, maar leefde het wel. Als je de website van onze B&B bezoekt dan kun je zien dat ze partner zijn van het Cévennes Ecotourism. Op hun website staat ook een lange lijst van acties en maatregelen op het gebied van duurzaamheid.

Een paar voorbeelden. De restauratie was gedaan met vrijwel alleen lokaal natuurlijk bouwmateriaal, veel natuursteen en hout. De grondstoffen voor het eten kwamen van lokale leveranciers en boerenmarkten. Geen pakjes en zakjes. Ik vroeg me af of ik plastic in huis gezien had. Ja, plastic dozen voor het lunchpakket.
Op de deur van de douche zat een klein zandlopertje.

Zichtbare zonnepanelen zijn in het park niet toegestaan, laat staan windmolens. Maar er werd wel gebruik gemaakt van warmtewisselaars. En er was grondig geïsoleerd.

De eigenaren, Marjoleine en Henk-Jan Spruyt:

Wij vragen een echte bijdrage aan onze gasten en onze eigen lat ligt hoog.
We hebben het afgelopen jaar heel veel veranderd in de bedrijfsvoering, opzet en ethiek. Intergratie van onze chambres d’hôtes in permacultuur, betere kwaliteit van producten, lokaal geproduceerd, biologisch of agro-ecologisch, minder vlees, vegetarische maaltijden, meer aandacht aan presentatie van gerechten veel minder afval, sociale integratie in de regio, en al met al een lagere winstmarge daardoor, maar altijd nog genoeg.

Tips.

  • Extra voor kids: vlakbij was een ezelhouderij waar je ezels kon leasen na een goede werkinstructie.
  • Je gaat hier naartoe voor rust, wandelen en genieten van de natuur. Als je voldoende Frans begrijpt dan is dit een mooie website: cevennes-ecotourisme
  • Let goed op hoe je reist; overstappen in Parijs hoeft lang niet altijd. Raadpleeg de reisplanner van NS Internationaal, of een andere goede reisplanner.
  • Deze locatie is best een eind reizen van Nederland. Wij willen er graag nog eens heen, maar dan willen we ons verblijf combineren met nog één of meer bestemmingen tijdens de zelfde reis.
  • NB in Frankrijk zijn er in de periode april – juli 2018 stakingen door de spoorwegsector – nsinternational.nl/nl/stakingen-sncf

Deze accommodatie is overduidelijk duurzaam. In veel gevallen is dat niet zo duidelijk. Lees ons bericht De wondere wereld van de eco-labels.

Fietsen door Scandinavië – hoe duurzaam reizen leidt tot nieuwe avonturen

Fietsen door Scandinavië – hoe duurzaam reizen leidt tot nieuwe avonturen

Reisverhalen

Door: Tessa Leferink

In de zomer van 2017 heb ik na mijn afstuderen 2 maanden door Noord-Europa gefietst. Na mijn bachelor had ik al een keer 3 maanden gereisd in Zuid-Oost Azië. Het welbekende verre backpack avontuur had ik dus al meegemaakt.  Ik wou het deze keer anders doen: actiever, trager, duurzamer en misschien wel nóg avontuurlijker.

Het werd een fietsvakantie door Scandinavië, samen met Isabel. Na een lange afstudeerperiode zonder al te veel beweging waren we zeker niet in topconditie. In een soort over-enthousiasme hebben we er echter geen moment stilgestaan of dit een probleem zou vormen, en dat was het gelukkig ook niet.

Voor vertrek hadden we in grote lijnen een route uitgestippeld. We wisten dat we ongeveer twee maanden de tijd hadden, en dat we tijdens de reis ook vrienden en familie wilden opzoeken. Vooraf hadden we ook bedacht dat het een reis moest zijn met afwisseling tussen fietsen door land en bezoekjes aan de stad.

Uiteindelijk fietsten we meestal 60 à 70 km per dag, met voldoende tijd voor rustig de tent af te breken en onderweg te stoppen voor lunch of een mooi uitzicht. Routes plannen deden we op basis van rondvragen en wat uitzoekwerk op internet. En we hadden een fietsnavigatie mee voor de exacte afslagen.

Fietsen door Scandinavië – onze route

We hebben 3 grote fietstochten gemaakt: van Zutphen naar Hamburg via de Radfernweg, van Malmö naar Göteborg via de Kattegettleden route en van Tallin naar Pärnu via de Baltic Sea Route. Voor de andere verplaatsingen gebruikten we Flixbus, lokale treinen en ferries.  In de steden verbleven we steeds meerdere dagen. Elk van de steden die we hebben bezocht zijn pareltjes op zich, en zou ik iedereen willen aanraden.

Route Rondreis Scandinavie

De route: Zutphen – Bremen – Hamburg: fiets – Radfernweg; Hamburg – Kopenhagen: Flixbus; Kopenhagen – Malmö: trein; Malmö- Göteborg: fiets – Kattegattledenroute; Göteborg – Stockholm: Flixbus; Stockholm – Helsinki: nachtboot; Helsinki – Tallinn: veerboot; Tallin – Pärnu: fiets – de Baltic Sea Route; Pärnu – Nederland: Blablacar

Roskilde Festival

Na een paar dagen in Kopenhagen zijn we doorgereisd naar Roskilde voor het rockfestival dat hier elk jaar plaatsvindt. Het unieke aan het Roskilde Festival is dat het niet commercieel is. De opbrengst gaat naar goede doelen, en het festival wordt grotendeels draaiende gehouden door vrijwilligers.

Ongeveer 30.000 vrijwilligers werken tijdens het festival een aantal dagen en worden hiervoor beloond met een vrijkaartje. En ook wij waren daar één van, met een vrijwilligersplek aan de statiegeldstand/kraampje. De helft van de tijd werkten we, de rest van de tijd bezochten we optredens.

De meeste mensen die bekertjes inleverden waren gek genoeg geen echte festivalbezoekers, maar Roma-leden. Om geld te verdienen kopen zij een entreeticket voor het festival, en rapen ze daarna zo een 15 uur per dag bekertjes waarmee ze meer verdienen dan het entreeticket kostte. Wij vonden het een heel bijzonder concept voor een “duurzaam festival” , dat blijkbaar gedoogd werd door de festival organisatie.

Fietsen door Scandinavië

Kattegattleden fietsroute in Zweden

In 7 dagen zijn we van Helsingborg naar Göteborg gefietst via de Kattegettleden route. Hier fietsen was een ware belevenis, grotendeels langs de kust. De streek staat bekend om zijn eilandjes en schilderachtige weggetjes. Stadjes en dorpjes liggen verspreid tussen rotsen en fjorden; en op diverse plaatsen kom je grafheuvels uit de Ijzertijd tegen. Op deze route heb je bijna altijd wind-mee; zeker niet verkeerd voor de minder getrainde fietsreiziger.

Onlangs las ik dat deze route verkozen is tot de beste fietsroute van 2018 is geworden, dat lijkt me terecht!

Wwoofen in Finland

In Finland hebben we anderhalve week Gewwoofd. Gewat?

WWOOF staat voor World Wide Opportunities on Organic Farms. Ik had het nooit eerder gedaan, maar als onderdeel van onze “terug naar de natuur” ervaring paste dit er goed bij. We hebben het WWOOF verblijf vrij laat georganiseerd: slechts 2 weken van tevoren.

Ik vond het een geweldige ervaring. Ik heb dingen gedaan die ik normaal gezien nooit doe, en zoveel interessante gesprekken gevoerd met het gastgezin en andere vrijwilligers.

De boerderij waar we logeerden was op 70 km van Helsinki en eigendom van een klein gezinnetje. Er waren nog 4 andere vrijwilligers tegelijk met ons. We werkten ongeveer 6 uur per dag: bessen plukken, geiten melken, takken sjouwen, aardbeien planten. Letterlijk elke dag wat anders.

Wat me vooral is bijgebleven zijn de gesprekken met ons gastgezin. Onze gastheer had heel bewust voor deze biologische boerderij en duurzame levensstijl gekozen. Hij realiseerde zich dat mensen op het platteland normaal gesproken een extra grote impact hebben (grote huizen, veel autoritten), en wou dat graag anders doen. Het was verfrissend om zijn ideeën te horen, en inspirerend om te zien dat mensen over de hele wereld bezig zijn met de zoektocht naar een duurzame way of life.

Hij vertelde ook dat er vroeger sneeuw in de winter was waar hij woont. De sneeuw reflecteerde het maanlicht, waardoor het zelfs na zonsondergang rond 3uur in de middag, nooit echt donker was. Nu er geen sneeuw meer is door de opwarming van de aarde, zijn de winters pikkedonker.

Ik vond het een hele leuke manier om kennis te nemen van de gewoontes en leefmanieren van mensen in een land. We hadden enorm geluk met ons gastgezin, die echt een kijkje in hun dagelijks leven boden. En het paste nog eens goed in onze low-budget reis ook: (wild)kamperen is goedkoop, maar Scandinavië is verder best duur.

Baltic Sea Route in Estland

Met hulp van de EU heeft Estland sinds kort ook een bewegwijzerd fietsroutenetwerk. Wij hebben een kustfietsroute gevolgd van Tallin naar Pärnu via de Baltic Sea Route, waarvan het Estse stuk grotendeels is aangelegd.

Estland is pas sinds 100 jaar een zelfstandige staat. Rond 1940 werd het land door Sovjettroepen en later ook door Duitse troepen bezet. Het was fascinerend om de Sovjetgeschiedenis van het land mee te maken. Ondanks de onafhankelijkheid sinds 1991 merk je aan alles hoe het land nog met Rusland is verweven.

Er wonen zo een 2,3 miljoen mensen in Estland, een land dat de helft zo groot is als Nederland. Het is dus dun bevolkt. Tijdens het fietsen kwamen we nauwelijks iemand tegen. Veel fietswegen zijn ook niet geasfalteerd, en het aantal eetgelegenheden en campings langs de route was een stuk minder dan we gewend waren. Zo zijn we een keer zonder eten en drinken gestrand bij een soort kamp voor kinderen. Het was onze “enige hoop”; gelukkig kregen we alsnog een plekje toegewezen!

Deze fietsroute is dus vooral een aanrader voor wie houdt van een beetje pionieren in een jong land met een fascinerende geschiedenis.

Logies

Onderweg hebben we met name gekampeerd. Het mooie aan officiële fietsroutes gebruiken is dat je altijd langs campings/kampeerplekken komt, en die ook kan gebruiken voor het plannen van je route.

In Nederland en Duitsland kampeerden we op campings; in Scandinavië hebben we vooral aan “paalkamperen” gedaan. Dit is een vorm van wildkamperen op een aangegeven plek (“paaltje”), met ter plaatse enkele minimale voorzieningen: een kraantje en een compost toilet. Kamperen onder de sterrenhemel ergens op een stille plek in de natuur, zonder (veel) buren, zonder douche en helemaal gratis. Ideaal vonden we het, dat paalkamperen. Toen het na enkele dagen weer tijd was voor een douche, sliepen we een nacht op een echte camping. En zo wisselden we het af.

In de steden moesten we uiteraard op zoek naar andere logies. We hadden onze route zo uitgestippeld dat we op een paar plekken bij vrienden en familie konden logeren: in Hengelo, Bremen, Kopenhagen, Glommen en Göteborg. In de andere steden hebben we via Airbnb steeds een kamer geboekt. Hier ook kwamen we bij de meest bijzondere gezinnen terecht. Omdat je in een kamer in een huis logeert, leer je de host best goed kennen. Nog meer bijzondere gesprekken!

Een reis om nooit te vergeten

Het meest bijzondere aan deze reis was dat het 10 vakanties in 1 waren. We hebben zoveel meegemaakt: natuur, cultuur, steden, op een boerderij gewerkt, festival bezocht, talloze fijne mensen ontmoet en mooie plekken gezien..  Ik vond het ook erg leuk om Europa al fietsend te ontdekken. Het is een hele ontspannen manier van reizen, je hebt snel contact en altijd een mooie dagactiviteit. Er is zoveel moois te zien zo dichtbij.

Mijn grootste les van deze reis is: “Overal zijn er goede mensen”. We maakten ons eerst zorgen over bv. veiligheid en wat er zou gebeuren in geval van pech. Uiteindelijk bleek veiligheid een non-issue te zijn: we hebben geen gekke situaties meegemaakt en er is ook niets gestolen. Ook hadden we één dag echte pech met 3 lekke banden. We kwamen gelukkig hele behulpzame mensen tegen die ons toen ontzettend fijn hebben geholpen.

Mijn Tips

Fietsen
  • Veiligheid: we maakten ons in het begin wat zorgen over onze bezittingen. Die paar spullen die je mee hebt worden erg waardevol. Bijvoorbeeld toen we stopten bij een winkel om inkopen te doen. Grote les: er is echt niemand die iets van je fiets pakt, daar hadden we ons achteraf gezien geen zorgen over hoeven maken. Ook het kamperen met twee jonge vrouwen alleen heeft niet voor lastige situaties gezorgd.
  • Navigatie: ik heb een navigatiesysteem voor op de fiets aangeschaft voor deze reis. Dat werkte heel goed. Je hoeft het maar eens in de 3 dagen op te laden en kan coördinaten en locaties invoeren of hele routes vanaf een computer.
  • In de steden: wij checkten steeds van te voren of er een fietsenstalling was bij onze accommodatie, zodat onze fietsen veilig konden staan.
  • Must-have op fietsvakantie: Goede fiets, zonnecollector, goede fietstassen, verschillende fietsbroekjes en bandenplak-set. Voor de rest: zo min mogelijk meenemen.
  • Route plannen via een mix aan bronnen. Vakantiefietser.be gebruikten we om een idee te krijgen van de fietsfaciliteiten in een land. We vroegen voornamelijk onderweg rond aan mensen welke mooie plekken we konden bezoeken in de richting van onze bestemming en daar reden we dan naartoe. Vooral op plaatsen met een lagere dichtheid aan slaapplekken navigeerden we van de ene overnachting naar de andere.
Vervoer

De Flixbus reizen hebben we steeds maar 1 of 2 dagen van te voren geboekt met de Flixbus app; dat ging heel makkelijk. De eerste keer kon de fiets achterop, de tweede keer moesten we deze inpakken. Dat was een stuk minder handig, we moesten een dag van te voren nog op zoek in Göteborg naar een doos en vervolgens de fiets uit elkaar halen wat toch voor een beetje stress zorgen.

Ook op onze ferry overtochten kon de fiets gemakkelijk mee tussen de vrachtwagens en motoren. Je komt op bijzondere plekjes laten we maar zeggen.

De grootste uitdaging was om van Estland terug naar Nederland te reizen met onze fiets. Met de trein en bus hadden we vaak moeten overstappen, en moest onze fiets weer in een doos. Uiteindelijk hebben we een zoek-alert ingesteld op Blablacar, en zo een autorit gevonden. Dit hebben we lang van te voren geregeld en ons geluk mag niet worden onderschat. We reden mee met een Nederlander die vanuit Rusland reisde en onze fietsen konden gewoon mee. De rit was zo gezellig dat we uiteindelijk niets hoefden te betalen voor de reis.

Eten
  • Hamburg: een leuk restaurantje daar was Oma’s Apotheke
  • Kopenhagen: Paper Island ligt is een hele toffe street food plek, waar je onder andere heerlijke vega worstjes en falafelpitabroodjes kunt krijgen.
  • Stockholm: Rosendals Tradgard, een theetuin met “from farm to fork” concept. Je kan er salades, soepen, broodjes en gebak eten. Het café maakt gebruik van biologische ingrediënten, veel er van komen zelfs uit hun eigen tuin. http://www.rosendalstradgard.se
  • Estland staat bekend om z’n “pure” eten. Het brood dat we daar aten was heerlijk. Een echte aanrader onderweg vond ik restaurant F-Hoone in Tallin: http://www.fhoone.ee/en/
Activiteiten
  • Het veerpond tochtje in Hamburg en fietsen onder de Elbe door is erg leuk.
  • In Göteborg zijn we erg leuk uitgeweest in de Ya-ki-da village club, en hebben we een mooi filmhuis bezocht: “Hagabion”
  • Bezoek de vuurtoren Kullens Fyr net boven Möllein, Zweden.
  • Kopenhagen: fietsen = goud! Als je er niet op fiets komt, huur er dan een, en fiets dan ook over de Fietsenslangbrug.
  • Idem voor Stockholm, geweldige stad om te fietsen.
  • WWOOF: zowel boer als bezoeker maken online een profiel aan. Je ziet al snel hoe groot de verschillen zijn: variërend van een boerengezin met een professioneel bedrijf tot en met renteniers die een self-sustaining leven willen opbouwen. Ook het werk varieert sterk: van onkruid wieden tot bessen plukken en boomstammen hakken. Mijn tip: zoek totdat je een match hebt! En ga er met een open geest heen. WWOOFEN  is voor iedereen die meer wil leren over waar (biologisch) eten vandaan komt en het leuk vindt zich onder te dompelen in een ander dagritme en levensovertuigingen. Meer informatie over WWOOF: http://wwoof.net
Rondreis Scandinavië: met de trein naar Kopenhagen

Rondreis Scandinavië: met de trein naar Kopenhagen

Reisverhalen

Door: Lynn Vanheule

Een citytrip naar Kopenhagen gepland? Prima keuze. Niet alleen omwille van de prachtige paleizen en kleurrijke huizen, maar ook omdat je er ontzettend lekker kan eten, fietsen en rondstruinen in een van de vele parken. Ik was er 2 dagen in april, als tussenstop op doorreis naar Zweden.

Trein naar Kopenhagen

Ik ben met de trein naar Kopenhagen gereisd. Tijdens een reis van 12 uur reis je met drie overstappen vanuit Rotterdam naar de Deense hoofdstad. Grappig feit is dat je met de ICE van Hamburg naar Kopenhagen een stuk met de trein op de boot reist. Tijdens de overtocht kan je de trein verlaten en op de boot rondkijken.

Met een kop koffie in de hand en een goed boek in mijn tas, stapte ik nog half slaperig om 6 uur ‘s ochtends in Rotterdam op de trein. Ik vond het een hele comfortabele reis. Brede zitplaatsen, catering aan boord en meerdere mogelijkheden voor een koffie refill. De trein Hamburg-Kopenhagen had zelfs stopcontacten en gratis internet.

Van dat lezen in de trein is trouwens niet veel terecht gekomen. Elke treinreis belandde ik in een boeiend gesprek met een medereiziger: een Nederlander die naar Denemarken was geëmigreerd voor de rust en stilte, een Deense kunstenares en als laatste een Somalisch gezin dat jaren geleden als vluchtelingen naar Denemarken was gekomen.

Jammer genoeg heb ik op het laatste deel van mijn reis veel vertraging opgelopen door een ongeluk op het spoor. Daardoor veranderde mijn route en heb ik de trein-op-bootreis niet kunnen meemaken. En de extra reistijd maakte het best pittig: 16 uur in plaats van 12 uur onderweg. Mocht ik opnieuw naar Kopenhagen gaan, dan zou ik een tussenstop in Hamburg overwegen.

Kopenhagen ligt overigens op minder dan 700 km van de randstad. Ik zou ook verwachten dat deze treinreis een stuk korter zou kunnen met de inzet van hoge snelheidstreinen.

Treinreis-naar-Kopenhagen

Tot rust komen in de stad

Aan bezienswaardigheden geen gebrek in Kopenhagen: van koninklijke paleizen, mooie havens tot hippe art galeries – de stad heeft het allemaal. Ik had een kleine paniekaanval toen ik mijn route aan het uitstippelen was: er is zoveel te doen. Gelukkig hoefde ik niet echt te kiezen, realiseerde ik mij later. Kopenhagen is klein en overzichtelijk. Daardoor is alles op loop- en fietsafstand te bereiken en kon ik in korte tijd veel van de stad ontdekken.

Het leukste? Kopenhagen is heel erg groen – overal parken, bomen en meren. Zo vind je bijvoorbeeld op een paar honderd meter van de binnenstad de Botaniske Have, de botanische tuin. Heel rustgevend om doorheen te lopen en te genieten van alle planten en bloemen. Zelfs begraafplaatsen (zoals Assistens Begraafplaats) worden als park gebruikt, met picknickende Denen zodra het lekker weer is. Dat kan goed omdat het helemaal niet de treurige sfeer van een begraafplaats heeft.

De stad is ook gebouwd voor fietsers. In de jaren ’70 maakte ze een radicale keuze voor de fiets. En dat merk je. Met 45% van de inwoners die dagelijks de fiets neemt om naar werk en school te gaan en meer dan 350 km fietspaden, is Kopenhagen een echt fiets-walhalla. Er schijnen zelfs meer fietsen in de stad te zijn dan inwoners. En Kopenhagen blijft investeren in z’n fietsinfrastructuur, ook als onderdeel van hun grotere groene ambities. Tegen 2025 wil het namelijk als eerste stad ter wereld CO2-neutraal zijn.

Kopenhagen-paleis-park-bloesem

Kopenhagen-botanische-tuin

Kopenhagen-fietsstad

Absalon kerk in Vesterbro: ontbijten met de locals

Langs de buitenkant ziet Absalon er uit als een doorsnee kerk. Zodra je binnenstapt, realiseer je je dat het iets heel anders is. De kerk onderging namelijk een indrukwekkende transformatie naar een modern Community Centre, dat als doel heeft om mensen op nieuwe manieren samen te brengen. Absalon moedigt bezoekers letterlijk aan om het een “verlengstuk van hun woonkamer” te noemen.

Het Community Centre heeft een restaurant, café, pingpongtafels, gezelschapspellen en yogalessen. Je kan er de hele dag door eten en drinken. Elke avond van de week wordt er een folkekøkken-diner gehouden: een community dinner waar Denen en toeristen aanschuiven aan lange tafels voor het eten van een betaalbaar, gemeenschappelijk avondmaal.

Waarom dit concept? Volgens een van de medewerkers: “mensen praten nooit echt met mensen buiten hun kringen, en missen daardoor een deel van de wereld waarin ze leven. Door tijd te nemen om nieuwe mensen te leren kennen, krijgt men de mogelijkheid om dingen te leren waarvan ze nooit wisten dat ze erin geïnteresseerd zouden zijn. Absalon probeert een omgeving te creëren waarin mensen elkaar kunnen ontmoeten en nieuwe gesprekken kunnen voeren.”

Absalon zat om de hoek van mijn appartement en ik heb er twee dagen ontbeten. Eenvoudig, maar oh zo lekker. Als bonus kreeg ik er inderdaad een paar leuke gesprekken met locals bij.

Kopenhagen-Absalonkerk-ontbijt

Freetown Christiania

Christiania vond ik veruit het meest fascinerende deel van mijn bezoek aan Kopenhagen. Deze wijk werd opgericht in 1970, toen een groep hippies een verlaten militaire kazerne kraakte. Sindsdien is het een vrijstaat, met eigen wetten en regels, gekraakte panden en zelfgebouwde huisjes van veelal gerecyclede materialen.

Het dorp heeft maar enkele regels: fietsen is verboden, alsook geweld en wapens, je mag geen foto’s nemen noch harddrugs gebruiken. Softdrugs is daarentegen geen probleem, om de marihuana kraampjes kan je niet heen kijken.

Met zo’n duizend bewoners vormt Christiania een echte gemeenschap. Ik heb een klein uurtje door de wijk gedwaald, en kwam een bibiliotheek, bakkerij, fietsenmaker, schooltje, verschillende winkels en heel veel kunstwerkjes van bewoners tegen.

Ik vond het heel mooi om te ervaren hoe een alternatieve gemeenschap leeft. De doelstelling van Christiania is zelfbestuur waarbij alles gemeenschappelijk wordt beslist, en alle inwoners verantwoordelijk zijn voor het welzijn van de gemeenschap. Verder heeft de wijk een totaal verbod op auto’s, en staan ecologische en socialistische principes hoog in het vaandel. Misschien wat utopisch, maar het toont aan dat alternatieve levensstijlen kunnen werken.

Een Deense kennis tipte me om bij Morgenstedet te lunchen. Ik was jammer genoeg niet goed voorbereid op mijn bezoek aan Christiania: in heel Kopenhagen kan je pinnen, behalve (uiteraard) in Christiana. Ik kon enkel met cash, bitcoins of de eigen Christiania munt betalen, en heb dus helaas niet kunen genieten van de betaalbare, 100% verantwoorde lunch.

Kopenhagen-Christiania-2

Kopenhagen-Christiania-1

Biologisch en vegetarisch eten in Kopenhagen – eerder de regel dan de uitzondering

Ik had van te voren twee apps gedownload om leuke eettentjes in Kopenhagen te ontdekken: Økologiske Spisesteder, een app om Deense restaurants en hotels te vinden met een biologisch keurmerk en Happy Cow, een app die je helpt vega-vriendelijke eetgelegenheden te vinden.

Achteraf gezien was dit een comleet overbodige actie. Op elke hoek van de straat zit een vegetarisch, veganistisch, 100% biologisch en/of afval-vrije eetgelegenheid. Ik denk dat er in deze stad eerder business opportunities liggen voor een Angry Cow app, aangezien de zelfs vrij traditionele eettentjes vegetarische burgers promoten 😉

Dan toch een tip? Plant Power Food: een bijzonder lekker vegan, zero waste restaurantje in Nørrebro. Sowieso is Kopenhagen een echte culi-stad. Wat en waar je besluit te eten, grote kans dat je je vingers er bij aflikt.

Kopenhagen-uithangbord-vegan

Mijn Tips

Vervoer

Trein: ik heb mijn treinreis geboekt met Happy Rail, voor 40 euro enkele reis. Ik heb slechts enkele weken van te voren geboekt en alsnog een betaalbaar ticket gevonden. Tickets voor dit traject kunnen 3 maanden van te voren worden geboekt. www.happyrail.com

Met 2 tot 3 overstappen (afhankelijk van je vertrekpunt in Nederland) en minimaal 11 uur onderweg,  is de treinreis best lang voor een korte stedentrip. Ik adviseer om Kopenhagen op te nemen in een langere vakantie naar Denemarken of andere bestemmingen in Scandinavië. Een eerste tussenstop in Hamburg is ook zeker de moeite waard. Dat maakt van de reis ook een prettige ervaring.

Fietsend de stad verkennen: er zijn goede fietspaden en de stad is meerdere keren uitgeroepen tot beste fietsstad ter wereld.  Overal in de stad kun je fietsen huren, of je kan gebruik maken van een gratis stadsfiets die op verschillende plekken in de stad te vinden zijn.

Eten

Zoals vermeld, deze tips heb je niet echt nodig in Kopenhagen omdat het aanbod zo groot is, maar toch:

  • Økologiske Spisesteder: met deze app kan je Deense cafés, restaurants en hotels vinden met een Økologiske Spisemærke, een biologisch keurmerk. De app is tot stand gekomen door het Deense Voedselagentschap en VisitDenmark, en heeft als doel biologische eetgelegenheden die gastronomie verbinden met dierenwelzijn en milieu- en natuuroverwegingen op de kaart te zetten voor toeristen. Google: bit.ly/2I69NPA; Appstore: https://apple.co/2I73RFQ
  • Via www.happycow.net heb ik Plant Power Food ontdekt, een bijzonder lekker vegan, zero waste restaurantje. (Bij onze regelmatige controle bleek deze website niet meer actief, dus misschien zijn ze verdwenen). http://www.plantpowerfood.dk
  • Ontbijten, lunchen of avondeten eten met locals bij Absalon in Verterbro. absaloncph.dk
Pelgrimstocht naar Santiago: bezinnen op de fiets

Pelgrimstocht naar Santiago: bezinnen op de fiets

Reisverhalen
Door: Marjo Lindhout.

In de zomer van 2015 heb ik samen met Jos, mijn man, 3 maanden door Frankrijk en Spanje gefietst en gekampeerd.

Het doel van onze reis was het avontuur en het onderweg zijn. Elke dag opstaan en niet weten waar je die avond weer zou slapen. Het ultieme gevoel van vrijheid en rust, en dat niets hoeft. We hebben jaren naar deze reis uitgekeken. Als ervaren fietsers maken we vaak fietsreizen in Europa. Maar nog nooit eerder waren we door Spanje gefietst. En nooit eerder drie maanden onderweg.

Vrienden hebben ons Spanje getipt als bestemming voor onze fietsvakantie. En daar kunnen we alleen maar dankbaar voor zijn. Spanje is werkelijk een heerlijk land om te fietsen. Het landschap biedt veel afwisseling en je zou elk jaar een totaal andere fietsvakantie in Spanje kunnen ondernemen.

Met de trein naar Tours

Vooraf hebben we aan de hand van fietsroutes in grote lijnen onze reis gepland. We hebben slechts één ding van tevoren geboekt: onze treinreis naar Tours in Frankrijk. Dit was het startpunt van onze drie maanden lange fietstocht. Het ticket hebben we gemakkelijk kunnen boeken via de Treinreiswinkel. Het was heel fijn om het via hun te doen: wij wilden uiteraard graag onze fietsen mee en online vond ik het best moeilijk te ontdekken op welke trein we deze mee mochten nemen en hoe we het kaartje voor de fietsen moesten kopen.

3 Mei. Vertrek naar Tours. Het zou een relatief korte en eenvoudige reis worden, met een rechtstreekse hogesnelheidstrein naar Lille en dan van daar met de TGV naar Tours. Door een treinongeluk in België misten we helaas onze TGV-verbinding en moesten we wachten tot de volgende dag om verder te kunnen reizen naar onze eindbestemming. Een onverwachte city trip Lille dus.

Achteraf bleek dat we op dat moment de Treinreiswinkel hadden moeten bellen. Niet alleen hadden zij ons kunnen vertellen wat onze volgende treinopties waren, maar ook hadden zij het hotel voor ons geboekt en betaald.

Een onverwachte wending

We hadden vooraf gepland van Tours naar Spanje te fietsen via de befaamde pelgrimstocht. Mooie route, zo hadden we gehoord. Al na een paar dagen in Frankrijk ontmoetten we een sympathieke man in een lokaal bakkerijtje. Wat toevallig, hij fietste dezelfde route en zou helemaal naar Santiago fietsen als pelgrim. Waarom niet een stukje samen fietsen? Al snel lieten we ons meevoeren door wat er op ons pad kwam. Nog een aantal fietsers sloten zich bij ons aan. Ook zij waren als pelgrim onderweg naar Santiago.

Aangestoken door het enthousiasme van onze fietsgenoten, besloten we ook naar Santiago mee te fietsen als pelgrim. Het was een hele bijzondere reis, want het is namelijk veel meer dan enkel een fietsroute. De wandelaars en fietsers zijn allen “bewust” onderweg. Het zijn vaak mensen die iets heftig hebben meegemaakt of een nieuwe uitdaging aan willen gaan.

We fietsten elke dag 80 à 90 kilometer en overnachtten in herbergen voor pelgrims. Daar hadden we een pelgrimspas voor nodig. Niet voorbereid zijnde op deze tocht, kochten we deze in de eerste herberg waar we sliepen (in plaats van vooraf – zie https://www.santiago.nl/). Het leven als pelgrim is eenvoudig en goedkoop. Voor maximaal 10 euro per nacht slaap je op een zaal met minimaal 25 personen. In elk dorpje waar je slaapt, bieden de restaurants voor 10 euro een pelgrimsmenu aan: drie gangen met onbeperkt wijn en brood.

De route zelf was heel mooi. Heuvelachtig, maar zeker niet te zwaar. Je moet wel ervaren zijn in het fietsen van lange afstanden. Na 17 dagen kwamen we aan in Santiago. Als onderdeel van de traditie hebben we bij aankomst ons “pelgrimscertificaat” opgehaald. Ook woonden we een pelgrimsmis bij. De stad was heel druk, dus na twee dagen Santiago hebben we onze tocht voortgezet.

 

 

teken-van-de-auberge
Het teken van de pelgrimsherberg
Marjo-in-afdaling
Marjo in een afdaling

Van Sevilla naar Barcelona

In Santiago namen we de nachtbus bij de maatschappij ALSA naar Sevilla. Onze fietsen konden gratis mee. We vertrokken rond tien uur ‘s-avonds en kwamen de volgende ochtend om acht uur aan. Daar ontmoetten we onze vrienden, waar we vijf dagen de stad mee hebben bezocht. Wat een mooie stad. We troffen er schitterende gebouwen aan en hebben genoten van de lekkerste tapa’s.

Op 10 juni vervolgden we onze fietstocht vanuit Sevilla naar Barcelona. Een prachtige ruige en pittige tocht door het hooggebergte. Voortdurende afdalingen en klimmen van telkens ongeveer 10 kilometer met geweldige uitzichten en pittoreske dorpjes. Dit was een hele mooie tocht, maar die zouden we niet aanraden aan de minder ervaren fietsers.

We hebben bijna elke dag gekampeerd. Via de website van Kleine Fijne Campings ontdekten we heerlijke rustige, maar ook duurzame kampeerplekjes. In Cuenca hebben we voor de afwisseling in een hotel gelogeerd. En niet zomaar één: een omgebouwd klooster op de top van een berg, genaamd Parador de Cuenca. Het was een hele mooie ervaring!

overzicht-van-Cazorla
Gezicht op Cazorla
Cazorla-avondlicht
Cazorla bij zonsondergang

Op 10 juli kwamen we aan in Barcelona. Hier zijn we niet lang gebleven. De stad vonden we te druk, vooral door het sterke contrast met het fietsen door de natuur de weken ervoor. Vanaf Barcelona zijn we met een lokale trein en onze fietsen naar Valence gereisd. Ook hier konden de fietsen gratis mee.

In Valence werden we opgehaald door onze zoon met zijn gezin. Daar hebben we enkele dagen samen vakantie gevierd. Al “carpoolend” zijn we met hem meegereden door Frankrijk terug naar huis.

Tips

Vervoer:

  • De reis naar Tours hebben we geboekt via de Treinreiswinkel .
  • De bus van Santiago naar Sevilla bij ALSA https://www.alsa.com Voor 2 personen inclusief 2 fietsen (gingen gratis mee) betaalden we in totaal 145 euro en hebben we last-minute geboekt.
  • De treintickets van Barcelona naar Valance (Frankrijk) hebben we bij het ‘Station Barcelona Sants’ direct aan het loket gehaald. Onze fietsen konden gewoon gratis mee omdat we met lokale treinen gingen en niet met de TGV.

Overnachten:

We hebben voornamelijk gekampeerd.

  • Rustieke, duurzame campings hebben we gevonden via https://www.kleinenfijncampings.nl/spanje
  • Camping la Fresneda: een prachtige, kleinschalige camping met 24 kampeerplaatsen, waar al het afval gescheiden wordt en energiezuinige verlichting wordt gebruikt. http://www.campinglafresneda.com
  • Camping Cortijo San Isco: een biologische fruit boerderij/camping: letterlijk wakker worden tussen de fruitbomen.

Voor het slapen in de herbergen op de pelgrimsroute hadden we een ‘pelgrim pas ‘nodig. In Nederland schaf je de pas aan via het Genootschap van Sint Jacob https://www.santiago.nl/

Een bijzondere overnachting in Cuenca boek je bij Parador de Cuenca.

Eten en drinken:

  • In elk dorpje in Spanje vind je een Panaderia, een bakkerij. Grappig is dat deze vaak “verborgen” zijn. Soms is het een winkel, vaak zelfs een woonkamer van een dame of heer, waar je voor weinig geld heerlijk brood haalt. Je vindt ze niet gemakkelijk, dus mijn grootste tip is een paar woorden Spaans te leren zodat je het aan iemand kan vragen.
  • Het eten is Spanje is heel betaalbaar. Wij hebben vooral op lokale marktjes ons eten gekocht, dat we dan klaar maakten op de camping.

Fietsen:

Vooraf hadden we een globaal plan gemaakt aan de hand van een aantal routes van Paul Benjaminse: onbegrensd fietsen naar Andalusië, Zilverroute van Sevilla naar Santiago en St. Jacobs fietsroute deel 1, 2 en 3 van Clemens Sweerman.

Natuurroute: op de fiets van Den Haag naar Groningen

Natuurroute: op de fiets van Den Haag naar Groningen

Reisverhalen
Door: Eric de Jong.

Waarom zou je op de fiets naar Groningen gaan als je er binnen drie uur met de trein kunt arriveren? Omdat niet in de eerste plaats Groningen, maar de tocht zelf het echte doel van deze reis is. Een vriend nodigde mij uit om deze tocht samen te maken. We wilden vier dagen op pad zijn en zoveel mogelijk langs mooie, rustige wegen fietsen.

De fietsrouteplanner van de Fietsersbond biedt de mogelijkheid een natuurroute op de fiets te plannen. In vier etappes van elk ongeveer 85 kilometer fietsten we naar Groningen over stille weggetjes, bospaadjes en af en toe een stukje ‘bewoonde wereld’. (De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we de eerste 20 kilometer langs de autoweg A4 fietsten om een stuk af te snijden. Maar je kunt hier met gemak een stillere route kiezen).

Een echte natuurroute op de fiets

In maart kan het nog fris zijn. Deze keer was het zelfs uitgesproken koud, met ‘s-nachts vorst en overdag temperaturen amper boven nul en een stevige wind. Toch hebben we genoten van onze natuurroute op de fiets vanuit de Randstad via de Veluwe naar Groningen. Deze tocht voert door de landschappen van Zuid-Holland, het Gooi, de Flevopolder, de Veluwe, het gebied van de IJssel, de bossen en heide in Drente en verschillende veengebieden. Het is bijna niet te geloven dat je op deze manier van West naar Noord Nederland kunt fietsen, maar het kan echt. Nederland lijkt een dunbevolkt land met hier en daar een dorp en vooral met landerijen, weilanden, bossen en heide.

 

 

Den-Haag-Groningen-natuurroute

Onderdak bij Vrienden op de Fiets

Voor ons was het de eerste keer dat we gebruik maakten van “Vrienden op de Fiets“. Een citaat uit hun gids:”De stichting biedt een netwerk van overnachtingsadressen, bedoeld voor iedereen die op eigen spierkracht rondtrekt. De slaapplekken zijn bij mensen thuis, waar kleinschaligheid en persoonlijk contact centraal staan. Sportiviteit en duurzaamheid staan hoog in het vaandel.” Wij hebben genoten van onze overnachtingen in Huizen, Deventer en Meppel. Steeds kregen we een heerlijk, uitgebreid fietsersontbijt. Het is ook nog eens heel betaalbaar, want logies met ontbijt kost €19 per persoon.

De tocht van dag tot dag

Op de eerste dag kwamen we langs De Lindenhorst, een biologische zorgboerderij met een landwinkel, bij De Hoef langs de Kromme Mijdrecht. Dit is in het Utrechtse veenweidegebied. Je zou jezelf compleet in de natuur wanen, ware het niet dat elke minuut een vliegtuig met het bijbehorende geluid komt overvliegen. Schiphol ligt op een steenworp afstand. Dat is een nadeel, maar de mensen hier horen het misschien zelf niet meer. Afgezien van de vliegtuigen is het een prachtig, landelijk gebied.

Op de tweede dag hadden we een aantal uren motregen, maar met een regenpak aan (en gelukkig meestal wind in de rug) was het toch heel goed te doen. Het is wonderlijk dat, eenmaal buiten, het weer er niet zo veel meer toe doet. We vonden de bospaden op de Veluwe juist prachtig met dit weer. We zagen geen auto’s, maar ook amper andere mensen.

Een klein nadeel van een natuurroute op de fiets is dat je wel actief naar een plek moet zoeken om koffie te drinken of boodschappen te doen. Bij het plaatsje Putten weken we dus even van onze route af om een droge plek en koffie te zoeken. We kwamen terecht bij een vestiging van Landal Parken. Eerlijk gezegd was dat niet mijn eerste keuze, maar het regende, dus we waren al lang blij. Tot mijn positieve verbazing ontdekte ik hoe Landal bezig is met duurzaamheid. Het doel is 100% klimaatneutraal te zijn in 2030.

Op de derde dag waren we blij een adres te vinden waar we koffie konden drinken, zo verlaten was de route die we reden. We passeerden mooie landgoederen en de Historische Buitenplaats Den Alerdinck tussen Deventer en Meppel. Op dag 4 streken we voor de koffie neer in Diever, op de mooie Brink. Alleen de bakker was open op het tijdstip dat wij daar passeerden. Een hoogtepunt was het Fochteloërveen, een zeldzaam hoogveengebied op de grens van Friesland en Drente.

 

In Groningen namen we de trein terug naar huis. De Nederlandse Spoorwegen gebruiken groene stroom voor het laten rijden van de treinen. Ook mooi meegenomen.

 

Bij een natuurroute op de fiets hoort ook een beetje regen (in de buurt van Nijkerk) Het Zuid-Hollandse landschap in het vroege voorjaar

Aan het water bij Nijkerk met regenachtig weer Onderweg passeerden we verschillende landgoederen

 

Tips

  • Routeplanner en navigatie:

Wij gebruiken de fietsrouteplanner van de Fietsersbond. Je kunt heel specifiek aangeven wat voor soort tocht je wilt maken, zoals natuurroute op de fiets, wielrenroute, de kortste route, autoluwe route, e.d. Je kunt er zelf je routes mee plannen en downloaden.

Voor de navigatie gebruik ik een app’je op mijn iPhone genaamd Pocket Earth. De pro-versie kost iets van €5 en de offline kaarten kosten eenmalig ook ongeveer €5. Met een houder op de fiets heb je een Tom-Tom. Een naafdynamo of extra batterij is wel handig, want je telefoon houdt het anders geen hele dag vol.

  • Logies bij ‘Vrienden op de fiets’:

Vrienden op de Fiets is een aanrader voor wie een persoonlijke en betaalbare overnachting zoekt.

  • Praktische tip:

Het is bij deze route wel handig om elke dag even te kijken waar je een korte omweg naar een dorp maakt voor inkopen, bezichtiging, e.d. Je wordt namelijk om alle dorpen heen geleid en komt standaard vrijwel nooit in een bebouwde kom.

  • Bekijk de Duurzame Reisgids voor meer informatie over fietsen.

Wil je zelf ook een fietstocht maken en wil je praktische tips? In de Duurzame Reisgids hebben we een speciale pagina met tips voor fietstochten.

Als je wel wilt fietsen, maar niet elke dag een grote afstand dan is een boot-fiets-combi misschien iets voor jou.